Żonkile - 73. rocznica powstania w getcie warszawskim

Data: 2016-04-19

Miejska Biblioteka Publiczna im. dr. Tadeusza Rakowieckiego uczciła 73. rocznicę Powstania w getcie warszawskim, organizując w Hajnówce akcję społeczno-edukacyjną „Żonkile”. 19 kwietnia, w bibliotece rozdawano przygotowane wcześniej przez wolontariuszy papierowe żonkile. Dlaczego żonkile? Jeden z przywódców powstania, Marek Edelman,  w rocznicę wydarzeń zawsze otrzymywał od nieznanej osoby bukiet żółtych kwiatów, często żonkili. Składał je przy Pomniku Bohaterów Getta, po jakimś czasie inni zaczęli przynosić też żonkile i tak stały się one symbolem upamiętniającym bohaterów powstania.

19 kwietnia -  w 73. rocznicę powstania - który jest też Dniem Pamięci o Holocauście i przeciwdziałaniu zbrodniom przeciwko ludzkości, w bibliotece zrealizowano nietypową lekcję historii. Po przedstawieniu celów ogólnopolskiej akcji „Żonkile” i krótkiej historii powstania w getcie warszawskim, odbyła się premiera filmu „Nie było żadnej nadziei". Ważnym, edukacyjnym akcentem regionalnym była prezentacja multimedialna „Historia hajnowskiej społeczności żydowskiej i jej tragiczny Holocaust”.

Film „Nie było żadnej nadziei" składa się z trzech części. Pierwsza poświęcona jest sytuacji Żydów w przedwojennej stolicy oraz historii getta warszawskiego do momentu wybuchu powstania. Druga część filmu opowiada historię powstania w formie animacji. Ostatnia część jest upamiętnieniem polskich Żydów w przestrzeni współczesnego miasta, na wystawie w Muzeum Historii Żydów Polskich POLIN oraz obecny wygląd miejsc związanych z gettem warszawskim.

Prezentacja „Historia hajnowskiej społeczności żydowskiej i jej tragiczny Holocaust” wymienia pierwsze osadnictwo Żydów na obecnym obszarze naszego miasta, zapisane przydrożnymi karczmami. „Księga dla przemysłu, handlu, rzemiosła i usług 1928 roku” podaje nazwiska ponad dwudziestu Żydów, z określeniem rodzaju prowadzonych przez nich usług. Hajnówka liczyła wówczas 748 mieszkańców.

W 1938 roku liczba mieszkańców Hajnówki wzrosła do 17 tysięcy, perspektywa pracy w poniemieckich zakładach przemysłowych i dynamiczny rozwój miasta przyciągały tu ludność z całej Polski. Znacząco wzrosła też  liczba Żydów, najprawdopodobniej do 650 osób. Licznie przybywający lokowali się przy głównych ulicach Hajnówki, dzisiejszych Stefana Batorego, Księdza Ignacego Wierobieja oraz Grunwaldzkiej, Bocznej, Lipowej, Rodziny Kosidłów i Warszawskiej. Przy elitarnej wówczas ulicy 3 Maja mieszkał tylko lekarz – Kopchenbach, Jastrzęb prowadził tu zakład rymarski, a Płotnicki miał sklep spożywczy przed domem Jakubowskich (w okolicach dzisiejszej siedziby Miejskiej Biblioteki Publicznej).

Tragiczny los hajnowskich Żydów przedstawiono na przykładzie rodziny Lipelów, której historię opowiedział nam ich potomek -  Isaac Lipel, syn Pejsacha. Mieszka w Tel Awiwie, przyjeżdża do Hajnówki, gdzie szuka śladów przodków, chce poznać miejsca ich zamieszkania, modlitwy, pracy i odpoczynku. Z licznej grupy hajnowskich Żydów ocalało jedynie piętnaście osób.

6 sierpnia 1941 roku Niemcy zorganizowali w Hajnówce zbiórkę wszystkich mieszkańców narodowości żydowskiej. Kobiety, dzieci i starców ulokowano na ciężarówkach, mężczyzn ustawiono w czwórki i pod eskortą SS oraz czujnych psów  popędzono ich do Zwierzyńca w Puszczy Białowieskiej. Tam wszystkich zapakowano na ciężarówki i wywieziono do getta w Prużanie, leżącego na terenie dzisiejszej Białorusi. Los hajnowskich Żydów dopełnił się w styczniu 1943 roku, w obozie koncentracyjnym w Treblince zginęło 900 tysięcy osób.

Serdecznie dziękujemy Pani Eugenii Karwowskiej, dyrektor Zespołu Szkół Zawodowych w Hajnówce oraz Paniom: Joannie Sapieżyńskiej i Annie Cyruk za włączenie młodzieży  do ogólnopolskiej akcji „Żonkile”.

Alla Gryc

Data ostatniej zmiany: 2016-04-26 12:11:35

Kalendarium - wydarzenia

W związku z kontrolą księgozbioru Czytelnia dla Dorosłych MBP będzie nieczynna od 23 maja (czwartek) do 3...  więcej › ›

IBUK Libra Paczka literacka Polona Fundacja Orange Biblioteka Narodowa Oferta biblioteki skierowana do czytelników niepełnosprawnych
facebook